РАҲБАРЛИК ЛАВОЗИМЛАРИДА АЁЛЛАР УЛУШИНИНГ ОШИШИ

Бугунги кунда жамият тараққиёти, давлат ва ташкилотлар бошқарувининг самарадорлиги кўп жиҳатдан инсон салоҳиятидан оқилона фойдаланишга боғлиқ. Айниқса, раҳбарлик лавозимларида малакали, ташаббускор ва масъулиятли аёлларнинг иштирокини кенгайтириш замонавий бошқарувнинг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Аёллар жамият ҳаётининг барча соҳаларида — таълим, тиббиёт, иқтисодиёт, тадбиркорлик, илм-фан, маданият ва давлат бошқарувида фаол иштирок этмоқда. Уларнинг раҳбарлик лавозимларидаги улуши ортиб бораётгани эса гендер тенглигини таъминлаш билан бир қаторда, мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётига ҳам ижобий таъсир кўрсатади.

Аёлларнинг раҳбарликдаги ўрни

Раҳбарлик — нафақат қарор қабул қилиш, балки жамоани бир мақсад сари йўналтириш, масъулиятни ўз зиммасига олиш, муаммоларга ечим топиш ва инсонлар билан самарали мулоқот қилиш қобилиятини талаб этади. Бу борада аёлларнинг ташкилотчилик, мулоқот маданияти, масъулият ва ижтимоий масалаларга эътиборли ёндашуви муҳим аҳамият касб этади. Аёл раҳбарларнинг кўпайиши бошқарувда турли нуқтаи назарларнинг инобатга олинишига имкон яратади. Жамоада эркак ва аёл раҳбарларнинг ўзаро тажриба алмашиши қарорларнинг янада пухта ва мувозанатли қабул қилинишига хизмат қилиши мумкин. Шу билан бирга, аёлларнинг раҳбарлик лавозимларида бўлиши ёш қизлар учун ҳам муҳим намуна бўлиб хизмат қилади. Улар ўзларига нисбатан ишончни ошириб, юқори лавозимларга интилиш ва касбий салоҳиятини намоён этиш учун қўшимча рағбат оладилар.

Раҳбарлик лавозимларида аёллар улушини ошириш зарурати

Аёлларни раҳбарликка кенг жалб этишнинг асосий мақсади фақат статистик кўрсаткичларни ошириш эмас. Энг муҳими, муносиб ва салоҳиятли кадрларга ўз қобилиятини тўлиқ намоён этиш учун тенг имконият яратишдир.

Бунинг учун бир қатор йўналишларга эътибор қаратиш лозим:

аёлларнинг сифатли таълим ва касбий тайёргарлик олиш имкониятларини кенгайтириш;

раҳбарлик кўникмаларини ривожлантиришга қаратилган ўқув ва малака ошириш дастурларини кўпайтириш;

истеъдодли ва ташаббускор аёл кадрларни аниқлаш ҳамда уларни раҳбарликка тайёрлаш;

иш жойларида адолатли ва шаффоф лавозимга тайинлаш тизимини таъминлаш;

аёл раҳбарлар учун менторлик ва тажриба алмашиш тизимини ривожлантириш;

оила ва меҳнат мажбуриятларини уйғунлаштиришга ёрдам берадиган шароитларни яратиш.

Аёл раҳбарларни қўллаб-қувватлаш — муҳим вазифа

Аёлларни раҳбарликка тайинлашнинг ўзи етарли эмас. Уларнинг раҳбар сифатида самарали фаолият юритиши учун зарур шарт-шароитларни яратиш ҳам муҳимдир. Жумладан, ташкилотларда касбий ўсишнинг аниқ мезонлари белгиланиши, ходимларнинг меҳнати холис баҳоланиши ва раҳбарликка тайинлаш жараёнларида субъектив ёндашувларга йўл қўйилмаслиги лозим. Аёлларнинг ташаббусларини қўллаб-қувватлаш, уларнинг фикрини эшитиш ва янги ғояларини амалга оширишга имконият бериш ҳам ижобий натижа беради. Шунингдек, ёш мутахассис аёлларни эрта босқичданоқ раҳбарликка тайёрлаш самарали механизмлардан бири бўлиши мумкин. Бунинг учун уларга лойиҳаларни бошқариш, жамоа билан ишлаш, стратегик режалаштириш, музокара олиб бориш ва қарор қабул қилиш каби кўникмаларни шакллантириш зарур.

Аёллар раҳбарлигининг жамият учун аҳамияти

Раҳбарликда аёллар улушининг ортиши жамиятда ижтимоий адолат ва тенг имкониятлар тамойилларининг мустаҳкамланишига хизмат қилади. Аёлларнинг давлат ва жамоат бошқарувида фаол иштирок этиши аҳоли манфаатларини янада кенгроқ ифода этиш имконини беради. Бундан ташқари, раҳбарликда гендер хилма-хиллигининг таъминланиши ташкилотларда янги ғоялар ва ёндашувларнинг пайдо бўлишига туртки беради. Турли тажриба ва қарашларга эга инсонларнинг бир жамоада фаолият юритиши муаммоларга кенгроқ нуқтаи назардан ёндашиш ва инновацион ечимларни ишлаб чиқиш имконини оширади.

Хулоса қилиб айтганда, раҳбарлик лавозимларида аёллар улушини ошириш — замонавий жамият тараққиётининг муҳим шартларидан биридир. Бу жараён аёлларга имтиёз бериш эмас, балки уларнинг билим, тажриба ва салоҳиятидан тенг асосда фойдаланиш имкониятини таъминлашни англатади. Малакали аёл кадрларни раҳбарликка тайёрлаш, уларнинг касбий ўсишини қўллаб-қувватлаш ва адолатли танлов муҳитини яратиш орқали бошқарув тизимида юқори натижаларга эришиш мумкин.

Зеро, жамиятда мавжуд бўлган ҳар бир инсоннинг салоҳиятидан тўлиқ фойдаланиш — барқарор тараққиётнинг муҳим омилидир. Раҳбарликда аёлларнинг муносиб ўрин эгаллаши эса нафақат аёлларнинг, балки бутун жамиятнинг келажаги учун муҳим аҳамиятга эга.

Каттақўрғон шаҳар 

• Талабалар сайлов округи депутати                                                     Дилфуза Анзиратова.